Instytut Filologii Polskiej

Roz. Textu

Pracownia Badań Nad Literaturą Użytkową i Książką

Pracownia Badań Nad Literaturą Użytkową i Książką (dawniej: Pracownia Bibliologii i Badań nad Literaturą Popularną; Pracownia Nauk Pomocniczych i Literatury Popularnej) powstała w roku 2006 z inicjatywy prof. Franciszka Pilarczyka oraz dra Tomasza Ratajczaka. Od 1 października 2019 roku formalnie przynależy do Zakładu Literaturoznawstwa (dawniej: Zakładu Literatury Staropolskiej i Nauk Pomocniczych Filologii) Instytutu Filologii Polskiej. Przedmiotem badań Pracowni były lub są dawne podręczniki do nauczania języka polskiego (projekt badawczy: „Elementarze polskie od ich XVI-wiecznych początków do II wojny światowej”), polskojęzyczne modlitewniki różnych wyznań (w ramach projektu badawczego: „Polskie modlitewniki różnych wyznań w XIX wieku - próba monografii księgoznawczej”), a także użytkowa literatura religijna bądź quasi-religijna oraz związki literatury/filmu z nowymi technologiami/Internetem.

Do tej pory Pracownia była organizatorem (wraz z Pracownią Mitopoetyki i Filozofii Literatury i przy współpracy Instytutu Filozoficzno-Teologicznego im. E. Stein w Zielonej Górze oraz Zielonogórskiego Klubu Fantastyki „Ad Astra”) kilku interdyscyplinarnych konferencji naukowych z cyklu „Fantastyczność i cudowność”: Fantasy jako przedmiot badań naukowych (23-24 kwietnia 2007 r.), Źródła literatury fantasy (6-8 kwietnia 2008 r.), Mityczne scenariusze (od mitu do fikcji — od fikcji do mitu) (26-28 kwietnia 2009 r.) oraz Mit — Literatra — Tajemnica (24-25 maja 2010 r.). Pierwsza i czwarta z nich miały zasięg krajowy, z kolei na tę drugą i trzecią przyjechali prelegenci nie tylko z różnych ośrodków badawczych Polski, ale także z Białorusi, Ukrainy i USA. Zasięg międzynarodowy miała także piąta odsłona „Fantastyczności i cudowności”: Człowiek w zwierciadle przeszłości. Ucieczka od historii do Historii (9-10 maja 2011 r.), podczas której głos zabrali m.in. badacze literatury popularnej i folkloru z Anglii, Francji, Kanady, Kamerunu, Rosji, Ukrainy i USA.

Pokłosiem tych spotkań jest seria zbiorowych monografii pod redakcją naukową Tomasza Ratajczaka i Bogdana Trochy pod wspólnym tytułem „Fantastyczność i cudowność”.
W kwietniu 2009 roku wydany został tom pierwszy z tej serii (Fantasy w badaniach naukowych), w czwartym kwartale 2009 roku ukazał się tom drugi (Wokół źródeł fantasy),
w roku 2011 – dwa kolejne (w dwóch częściach Mityczne scenariusze. Od mitu do fikcji – od fikcji do mitu), zaś w latach 2013 i 2014 – piąty i szósty (Mit – Literatura – Tajemnica [przy współredakcji Waldemara Gruszczyńskiego] oraz Człowiek w zwierciadle przeszłości. Ucieczka od historii do Historii). Kolejną odsłoną konferencyjnych ustaleń jest wydana przez Cambridge Scholars Publishing zbiorowa monografia pod red. Bogdana Trochy, Aleksandra Rzymana i Tomasza Ratajczaka pt. In the Mirror of the Past : Of Fantasy and History (Newcastle upon Tyne 2013).

Ponadto Pracownia współtworzyła koncepcję kształcenia na nowym kierunku studiów licencjackich w zakresie informacji naukowej i bibliotekoznawstwa w czterech specjalnościach: 1) bibliotekarstwo edukacyjne, 2) broker informacji, 3) edytorstwo informatyczne oraz 4) kognitywistyka informacyjna; poza tym przygotowała koncepcję kształcenia na studiach podyplomowych z zakresu informacji naukowej i bibliotekoznawstwa, dwusemestralnych studiów podyplomowych na kierunku filologiczna obsługa administracji i biznesu, a także zintegrowanych studiów polonistycznych (na różnych poziomach studiów), obejmujących w chwili obecnej kierunki: a) dziennikarstwo i komunikacja społeczna (studia I i II stopnia), b) filologia polska (studia I i II stopnia), c) literatura popularna i kreacje światów gier (studia I stopnia).