Instytut Filologii Polskiej

Roz. Textu

Pracownia Mitopoetyki i Filozofii Literatury

Opis Pracowni

Pracownia Mitopoetyki i Filozofii Literatury (dawniej: Pracownia Mitopoetyki i Antropologii Literatury) powstała 1 października 2006 roku. W latach 2012-2019 przynależała do Zakładu Literatury Dawnej i Nauk Pomocniczych Filologii, a obecnie funkcjonuje w ramach struktury organizacyjnej Zakładu Literaturoznawstwa. Przedmiotem jej zainteresowań naukowych są znaczenia i techniki manifestacji treści mitycznych w literaturze. Kolejny obszar badań stanowią: funkcje mitycznych fabulacji, symboli opowiedzianych oraz metafor egzystencjalnych w literaturze popularnej i wysokiej; wzorce mityczne i związane z nimi opisy modalności sacrum, a także mit jako niekartezjański element współczesnej humanistyki. Kolejne pole zakreśla badanie zakresu możliwości stawiania pytań filozoficznych w odniesieniu do dzieła literackiego, niekartezjańskie kategorie humanistyki, fenomenologiczny aspekt literatury na płaszczyźnie ontologicznej, aksjologicznej i epistemologicznej oraz związki filozofii z prawdziwościowymi technikami odczytywania dzieła literackiego. W badaniach obecności mitu w literaturze Pracownia stara się łączyć zagadnienia z zakresu teorii mitu, religioznawstwa porównawczego i filozofii religii z elementami współczesnej teorii literatury.

Do tej pory Pracownia była organizatorem (wraz z ówczesną Pracownią Bibliologii i Badań nad Literaturą Popularną - obecnie: Pracownią Badań nad Literaturą Użytkową i Książką - i przy współpracy Instytutu Filozoficzno-Teologicznego im. E. Stein w Zielonej Górze oraz Zielonogórskiego Klubu Fantastyki „Ad Astra”) kilku interdyscyplinarnych konferencji naukowych z cyklu „Fantastyczność i cudowność”: Fantasy jako przedmiot badań naukowych (23-24 kwietnia 2007 r.), Źródła literatury fantasy (6-8 kwietnia 2008 r.), Mityczne scenariusze (od mitu do fikcji — od fikcji do mitu) (26-28 kwietnia 2009 r.) oraz Mit — Literatra — Tajemnica (24-25 maja 2010 r.). Pierwsza i czwarta z nich miały zasięg krajowy, z kolei na tę drugą i trzecią przyjechali prelegenci nie tylko z różnych ośrodków badawczych Polski, ale także z Białorusi, Ukrainy i USA. Zasięg międzynarodowy miały także kolejne odsłony tej cyklicznej konferencji, których organizację od roku 2014 obok Uniwersytetu Zielonogórskiego przejął Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a w przyszłości przejmą Uniwersytet Jagielloński i Uniwersytet Wrocławski.

Pokłosiem odbytych spotkań jest seria zbiorowych monografii naukowych pod red. naukową Tomasza Ratajczaka i Bogdana Trochy pod wspólnym tytułem „Fantastyczność i cudowność”. W kwietniu 2009 roku wydany został tom pierwszy z tej serii (Fantasy w badaniach naukowych), w czwartym kwartale 2009 roku ukazał się tom drugi (Wokół źródeł fantasy), w roku 2011 — dwa kolejne (Mityczne scenariusze. Od mitu do fikcji — od fikcji do mitu, t. 1. i 2.), zaś w latach 2013 i 2014 – piąty i szósty (Mit – Literatura – Tajemnica [przy współredakcji Waldemara Gruszczyńskiego] oraz Człowiek w zwierciadle przeszłości. Ucieczka od historii do Historii). Kolejną odsłoną konferencyjnych ustaleń jest wydana przez Cambridge Scholars Publishing zbiorowa monografia pod red. Bogdana Trochy, Aleksandra Rzymana i Tomasza Ratajczaka pt. In the Mirror of the Past : Of Fantasy and History (Newcastle upon Tyne 2013) i następne prace (np. Homo Mythicus. Mythische Identitätsmuster [w wydawnictwie Frank & Timme]).

W swoich badaniach oraz projektowanych grantach Pracownia współpracuje z ośrodkami krajowymi (Pracownią Rysunku i Intermediów Instytutu Sztuki UZ; Pracownią Humanistycznych Studiów Interdyscyplinarnych, WFPiK UAM; Pracownią Literatury i Kultury Popularnej oraz Nowych Mediów IFP UWr.; Zakładem Fenomenologii i Antropologii Religii IR UJ; Zakładem Retoryki i Mediów IPS UW; Katedrą Kulturoznawstwa WSNHiD) oraz zagranicznymi (Faculty of Arts & Humanites, Vancouver Island University; Centre de Recherche en Litterature Comparee de l’Universite Paris – Sorbonne [Paris IV].

Publikacje powstałe w pracowni

0102